Spelen is leren

Iedereen speelt. Iedereen weet wat spelen is. Kinderen spelen met kleine autootjes en sommige volwassenen spelen nog steeds met auto’s, maar dan met grotere. Zodra je in het doen uit het oog verliest wat het doel van je handelen is en het doen een doel op zich wordt, dan spreken we over spelen.

Stel je voor:
Je gaat met je kind in de buggy boodschappen doen. Je komt bij de winkel, je koopt je spulletjes en pakt je tas in. Op weg naar huis schijnt het zonnetje en je neemt een andere weg naar huis terug. Een weg die langer is en die je de kans biedt om nog even te genieten van het wandelen, van het zonnetje, van het leven. Dan ben je niet meer boodschappen aan het doen, maar in feite ben je dan aan het spelen. Het doel is niet langer het bood­schappen doen. Het doel is op dat moment verandert in de beleving van wat je aan het doen bent. Dat is precies wat spelen inhoudt. Je speelt omdat het leuk is, vrijwillig en spontaan.
Spelen is belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Het heeft een duidelijke functie, bijvoorbeeld:
  • Spelen brengt ontspanning
  • Spelen helpt je om ervaringen te verwerken
  • Bij het spelen kun je situaties en gedragingen oefenen uit de ‘echte’ wereld.
  • Een spel heeft zijn eigen regels en betekenissen. Hele jonge kinderen snappen dat prima. Zij verzinnen ter plekke hun eigen regels, zodanig dat die hen het beste uitkomen. Dat hoort ook zo. Daarmee leer je om te gaan met regels.
  • Spel betekent ook altijd actie. Het is niet passief. Je moet er iets voor doen. En omdat je er iets moet doen, vraagt het je aandacht en je inzet.  Het vraagt van je dat je iets van jezelf geeft.
Overgave
Wat voor mij bij het spelen belangrijk is, is overgave.  Met overgave bedoel ik dat je volledig in het spel opgaat en volledig in het hier-en-nu bent. Voor volwassenen kan dat lastig zijn: zij zijn (ook als ze met hun kinderen een spelletje spelen) in hun hoofd vaak bezig met werk wat nog gedaan moet worden of met het vinden van een oplossing voor een bepaald probleem.
Als je daadwerkelijk kunt opgaan in het spel, kun je in het hier-en-nu zijn. Zelfs zozeer dat je daarmee het besef van tijd en plaats verliest. Op dat moment stijg je uit boven je jezelf en je maakt ‘als vanzelf’ contact met jouw diepste zelf. Als je sport, dan ken je dat vast wel: zo’n moment waarop alles op rolletjes loopt, het fingerspitzengefuhl, de flow. Het moment waarop alles bij elkaar komt en alles klopt.
Een belangrijk doel van Spelen is leren is om kinderen dat gevoel te laten ervaren. Om kinderen te leren contact te maken met dat gevoel van overgave. En om kinderen mee te geven waar dat gevoel voor staat: dat het in feite jouw kern is en dat die kern voor jou een duidelijke richting aanwijzer in je leven kan zijn. Wanneer je leert om je af te stemmen op deze diepste bron in jezelf, dan weet je wat wel en wat niet goed voor je is. Dan ga je je eigen kwaliteiten ontdekken en kun je leren op jezelf te vertrouwen.
En wanneer je op jezelf vertrouwt…, dan durf je de hele wereld aan!